Απορία: Τί θέλει να πει ο ποιητής?

 Ναπολέων Λαπαθιώτης

1888-1944

Λοιπόν Πρασιναδίτσα, επειδή με προκάλεσες να κάμω έρευνα... τζι επειδή το συγκεκριμένο ποίημα, του Ναπολέοντος Λαπαθιώτη, ετράβησεν την προσοχή μου (αν και η ποίηση, ομολογώ, δεν είναι το φόρτε μου γιατί σχεδόν πάντα, μένω με την απορία..."τί θέλει να πει ο ποιητής?"), ήβρα 2-3 πραματούθκια, σχετικά. Πρώτα, όμως, να σας παραθέσω το ποίημα, περί ου ο λόγος:

ΒΑΟ, ΓΑΟ, ΔΑΟ

Ζινώντας παβίδονο σαβίνι,
Κι ἀπονιβώντας ἐρομιδαλιὸ
Κουμάνισα τὸ βίρο τοῦ λαβίνι
Μὲ σάβανο γιδένι τοῦ Θαλιό.

Κι ἀνέδοντας ἕν᾿ ἄκονο λαβίνι
Ποὺ ραδαγοσαλιοῦσε τὸν ἀλιὸ
Σινέρωσα τὸν ἄβο τοῦ ραβίνι
Σ᾿ ἕνα ἄφαρο δαμένικο ραλιό!

Σουβέροδα στ᾿ ἁλίκοπα σουνέκια
Μέσ᾿ στ᾿ ἄλινα ποὺ δὲν ἐσιβονεῖ
Βαρίλωσα τ᾿ ἀκίμορα κουνέκια.

Καὶ λαδαμποσαλώντας τὴν ὀνὴ
Καράμπωσα τὸ βούλινο διράνι
Σὰν ἄλιφο τουρένι ποὺ κιράνει.

Αρχικά ήβρα το τούτο τζαι που το σχόλιο του αγνώστου συντάκτη, μαθαίνουμεν ότι πρόκειται για... υπερλεξιστικό σονέτο! Μετά απλά λέει ότι, εν πολλά σημαντικό να διατηρείται η αρχική φόρμα του ποιήματος στο πολυτονικό, για να ξεχωρίζουμεν τα άρθρα που τες αντωνυμίες, "ώστε να μην υπάρχουν και προβλήματα κατανόησης του ποιήματος"... λέει... Μα σοβαρομιλά???

Μετά ήβρα το τούτο που εν πολλά πιο κατατοπιστικό - εξάλλου, πρόκειται για την πηγή του, ως άνω, αγνώστου.
Αντιγράφω: "ο Λαπαθιώτης, σ’ ένα ποιητικό παιχνίδι του, το 1938, έγραψε το "ΒΑΟ ΓΑΟ ΔΑΟ" ένα ποίημα απρόσμενο για την εποχή του, αλλά και το προσωπικό ποιητικό του ύφος (όχι ίσως για την προσωπικότητά του απρόσμενο). Προλαβαίνει έτσι, ο Λαπαθιώτης, τους ISIDORE ISOU και MAURICE LEMAITRE, τους κύριους εκπροσώπους του Λεττρισμού (Lettrisme), το οποίο ως κίνημα εμφανίζεται γύρω στο 1945. Το κίνημα του Λεττρισμού είναι ένα "αντιλεξικό" κίνημα, πρεσβεύει μια ποίηση που θα βασίζεται στη δύναμη του φθόγγου – στη δύναμη της ήχησης, κι όχι στο νόημα των λέξεων. Ο ποιητής φτιάχνει δικές του λέξεις, καινοφανείς, με αυθαίρετους (;) φθογγικούς συνδυασμούς, φαινομενικά «άσημες», που ανοίγουν, ωστόσο, το πεδίο στον αναγνώστη, να τις φορτίσει με νόημα, κάτι που και ο ίδιος ο υπερλεξιστής ποιητής ίσως έχει ήδη κάνει, υπομειδιώντας. Πέρα από τις παράπλευρες επιδιώξεις (καινοφανή λεκτικά μορφώματα, κωμικές ετυμολογικές αναφορές, επί μέρους παρηχήσεις κλπ), κύρια επιδίωξη είναι η δημιουργία συνολικά ενός κλίματος ηχητικού, το οποίο μάλιστα με την απαγγελία εντείνεται ακόμα περισσότερο."

Είπα να έβρω τζαι κάτι παρόμοιο για να έχουμεν πλήρην εικόνα του υπερλεξισμού...

Τώρα  Τώρα  Τώρα 

Τώρα που μπήκε άνοιξη
σαμάρια βουλεμάτα
κιτίραμπι παράνυφα
όλο 'μορφιά γιομάτα

Αουραγκοντάγκος φρικασέ
σημύδες στη πλατεία
γειά και χαρά σου μενεξέ
κιμπάρι τα λιθίγια

Ούλα φασούλα ούλα τα
φατσούλα και φασούλα τα
ητάν η επιτάλατα
ταρατατού κι' ανάλατα

Κι έτσι εμάθαμεν, αγαπητοί μου, τι εστί υπερλεξισμός/λεττρισμός. Εν εντυπωσιακό κίνημα! Ο καθένας θκιαβάζοντας ένα τέθκοιο ποίημα, με εύηχους φθόγγους και λεκτικό λυρισμό (φκαριστιέται), μπορεί να του προσδίδει δικά του νοήματα. Εν υπάρχει περίπτωση να μείνεις με την απορία...